سطح توسعه مدل (LOD)

تهیه شده توسط میلاد کاردگر
بنا بر تعریف سند E202 انستیتوی معماری ایالات متحده آمریکا ، سطح توسعه مدل یا همان Level of Detail/ Development/ LOD، نشان دهنده میزان انطباق مشخصات یک المان/عضو در مدل BIM، با ماهیت حقیقی آن در دنیای واقعی می باشد. به عبارت بهتر، هرچقدر یک جزء از مدل به آنچه که در عمل ساخته می شود نزدیک تر باشد، LOD آن بالاتر است. استانداردهای AIA، ۵ سطح مختلف برای LOD در نظر گرفته و به طور «تقریبی» هریک از آنها را «متناسب» با فازهای مختلف طراحی و ساخت اجزاء دانسته است:


براساس مفاهیم تشریح شده در استاندارد مذکور، می¬توان «به طور تقریبی» سطح اول (LOD 100) را متناظر با طراحی مفهومی ، سطح دوم(LOD 200) را مشابه فاز طراحی پایه ، سطح سوم (LOD 300) را ناظر بر طراحی تفصیلی ، سطح پنجم (LOD 400) را مشابه نقشه های اجرائی و سطح نهایی (LOD 500) را انطباق مدل با سازه اجرا شده و اعمال تغییرات مورد نیاز برای حصول مدلِ چون¬ساخت دانست.
در ادامه مقاله حاضر به تشریح این مفاهیم خواهیم پرداخت اما اجازه دهید پیش از آن، هر یک از سطوح LOD را تعریف نمائیم:
• LOD 100: المان های این سطح می توانند یا توسط سمبل ها/ المان های گرافیکی کلی و مبهم نمایش داده شوند و یا اطلاعات و مشخصات آنها به سایر المان های مدل شده تخصیص داده شود. نکته مهم آن است که مشخصات گرافیکی (هندسی) و غیرگرافیکی (اطلاعات) این اجزاء، «تقریبی و غیر قابل اطمینان» است. بعنوان مثال، فرض کنید بخواهیم یک گلدان را با LOD 100 تعریف نمائیم. در این شرایط از لحاظ کارکردی تفاوتی بین سه حال زیر وجود نخواهد داشت:

به عبارت دیگر، انتظار ما از «صحت» مشخصات گرافیکی (نظیر ابعاد هندسی و مکان استقرار گلدان) و غیرگرافیکی (مانند قیمت گلدان) یک عضو با LOD 100 در حدی پایین است که تفاوتی میان یک گلدان مدل شده و یک جعبه¬ی مکعبی نخواهد بود. در بسیاری از مواقع، نقشه های مقدماتی فاز ۱ معماری پروژه ها شامل مبلمان هایی با جزئیات ظاهری دقیق است اما آیا این المان ها دقیقاً همان مبلمانی خواهد بود که در طراحی دکوراسیون داخلی استفاده می شود و یا صرفاً با هدف معرفی عملکرد فضاها در نقشه گنجانده شده است؟ لازم به ذکر است، در این سطح، اعضاء می توانند حتی بدون اطلاعات گرافیکی (مدل ۳ بعدی) در مدل BIM لحاظ شوند (درست مثل حالت ۱ از جدول بالا).
• LOD 200: اجزائی با این سطح از توسعه، «حتما» به صورت گرافیکی (هندسی) نمایش داده می شوند. استنباط مخاطب از مشاهده این اعضا، المان هایی کلی با ابعاد هندسی و موقعیت مکانی و جهت گیری «تقریبی» خواهد بود.
• LOD 300: تعداد، ابعاد، موقعت مکانی، جهت گیری، جنس مصالح و … المان هایی با این سطح از توسعه، «دقیقاً» مطابق طراحی نهایی می¬باشد. به عبارت بهتر، کلیه مشخصات گرافیکی و غیرگرافیکی عضو، مطابق طراحی نهایی بوده لذا می توان اطلاعات «قابل اطمینان و دقیق» را مستقیماً از مدل استخراج نمود.
• LOD 350: عمده تفاوت این سطح با LOD 300 در آن است که نحوه «ارتباط و تعامل» یک عضو با سایر اعضاء نیز با همان دقت در مدل قابل دستیابی خواهد بود. بعنوان مثال، یک تیر با LOD 350 شامل جزئیات نحوه اتصال آن به ستون با همان سطح از جزئیاتی می باشد که خودِ تیر مدلسازی شده است.

• LOD 400: اعضائی با این سطح از جزئیات، نه تنها کلیه مشخصات یک عضو با LOD 350 را دارا می¬باشند، بلکه جزئیات ساخت ، مونتاژ و نصب آن عضو را نیز شامل می شوند.
• LOD 500: این اعضاء دقیقاً نمایشگر آن چیزی هستند که در کارگاه اجرا شده است. (از آنجائیکه این بخش به نحوی از روند منطقی پیشرفت مدل جدا بوده و وابستگی شدیدی به اتفاقات و سلایق جاری در کارگاه دارد، برخی مراجع نظیر BIMForum از تعریف آن صرف نظر نموده اند.)
برای شفاف¬تر شدن تعاریف فوق، به نمونه های زیر توجه نمائید:
در مثال اول، یک ستون پیش ساخته بتنی مورد بررسی قرار گرفته است و در مورد دوم، لوله های آبرسانی. همانگونه که در این تصاویر دیده می شود، LOD 200 نشان دهنده مشخصات تقریبی، LOD 300 بیانگر مشخصات دقیق، LOD 350 شامل مشخصات محل اتصال المان با سایر اعضاء مدل و LOD 400 نشان دهنده مشخصات لازم برای اجرای اعضاء می باشد.


نکته حائز اهمیت در ادبیات فنی BIM آن است که چیزی بعنوان مدل BIM با یک LOD مشخص وجود خارجی ندارد. به بیان دیگر، تعریف LOD در مراحل مختلف طراحی و ساخت برای هر عضو به صورت مجزا انجام می پذیرد لذا مثلا یک مدل در انتهای فاز طراحی شماتیک می تواند شامل المان هایی با LOD های متفاوت باشد زیرا تعیین LOD هر عضو بنا به هدف ما از مدلسازی و به اقتضای مراحل مختلف یک پروژه ممکن است متفاوت باشد. بنابراین بهتر است نامگذاری مدل BIM در مراحل مختلف یک پروژه بنا بر اهدافی که مدلسازی بر پایه آن انجام گفته صورت پذیرد. عباراتی نظیر «مدل طراحی تفصیلی» می تواند به سرعت تکلیف مخاطب را در مواجهه با خود روشن نماید.

آشنایی اجمالی با KNX و انجمن توسعه دهنده آن

کنترل هوشمند و پایش عملکرد

تقاضا برای راحتی و تطبیق پذیری در مدیریت سیستم های گرمایش، روشنایی و کنترل دسترسی برای خانه های مسکونی و مجتمع  های اداری، تجاری، هتلها، مدارس و … در حال افزایش است.

در عین حال، استفاده کارآمد و بهینه از انرژی به طور فزاینده ای رو به گسترش است.  مردم می خواهند یک محل راحت، پایدار و ایمن برای زندگی و کار داشته باشند و در اینجاست که اتوماسیون مطرح می شود.

با این حال، راحتی بیشتر و ایمنی همراه با مصرف انرژی پایین تر می تواند تنها با کنترل هوشمندانه و پایش عملکرد همه تجهیزات به دست آید. این یک چالش واقعی است؛ زیرا این امر به معنای سیم کشی بیشتر از سنسورها و عملگرها به مراکز کنترل و پایش است. چنین توده ای از سیم کشی به معنای زحمت بیشتر برای طراحی و نصب، افزایش خطر آتش سوزی و افزایش هزینه ها است؛ و در  این جاست که KNX  وارد می شود!

درک رویای اتوماسیون

اتوماسیون می تواند بسیار ساده باشد. کافی است سیستمی داشته باشید برای کنترل یکپارچه تجهیزات مستقل از هم، که همه اجزا آن از طریق یک زبان مشترک؛ بدون محدودیت در نوع دستگاهی که میخواهید از آن استفاده کنید، با هم قابلیت ارتباط داشته باشند.

این که آیا شما می خواهید کنترل نورپردازی، کرکره، سیستم های امنیتی، مدیریت انرژی، گرمایش، تهویه، سیستم های تهویه مطبوع، سیستم های سیگنالینگ و پایش، کنترل از راه دور، کنترل صوتی و تصویری، … داشته باشید، همه این کاربردها از طریق سیستمی یکنواخت کار می کنند. این اصل یکپارچگی است. این بیان ساده ای برای اتوماسیون ساختمان است، و اینKNX  است؛ امکان ایجاد یک خانه و یا دفتر هوشمند با حداکثر انعطاف پذیری و قابلیت شخصی سازی بر اساس نیاز و شرایط شما .

برای توسعه و ارتقاء استاندارد KNX به عنوان مبنایی برای ایجاد خانه و ساختمان هوشمند در سطح جهان، ایجاد اطمینان در بازار هدف نسبت به تجهیزات و مجریان، بسیار حائز اهمیت است. بنابراین پی گیری سیاستهای زیر الزامی بوده و هست:

  • استاندارد سازی تجهیزات و راه حلهای هوشمند سازی و همچنین نحوه پیاده سازی و اجرا
  • تستهای مکرر محصولات در آزمایشگاهها و آموزشهای استاندارد و به روز نگه داشتن مهارتهای مجریان
  • به اشتراک گذاشتن گواهینامه و تاییدیه های محصولات و مجریان

این یعنی اطمینان از دستیابی به محصولات، راه حلها و مجریان استاندارد در تمام نقاط دنیا متناسب با نیازهای خانه و ساختمان شما.

برای این منظور در ماه مه سال ۱۹۹۹ اعضای انجمن های زیر انجمن KNX  را راه اندازی کردند:

  • EIBA ( European Installation Bus Association)
  • EHSA (European Home Systems Association)
  • BCI (BatiBUS Club International)

انجمن ایجاد شده، صاحب استاندارد جهانی KNX برای کنترل خانه و ساختمان و همچنین صاحب آرم علامت تجاری KNX در سراسر جهان است.

انجمن KNX یک سازمان با رویکرد غیر انتفاعی است که از قوانین کشور بلژیک تبعیت می کند. اعضای این انجمن، تولید کنندگان دستگاه های چند منظوره برای کنترل خانه و ساختمان بر اساس KNX برای کاربردهایی مانند کنترل روشنایی، کنترل شاتر، گرمایش، تهویه، تهویه مطبوع، مدیریت انرژی، اندازه گیری، پایش، سیستم های زنگ خطر / سیستم های نفوذ، لوازم خانگی، صوتی / تصویری و سایر موارد هستند. علاوه بر تولید کنندگان، ارائه دهندگان خدمات (آب و برق، مخابرات، …) می توانند عضو انجمن KNX شوند.

اهداف انجمن KNX در راستای توسعه و ارتقاء یک استاندارد ارتباطات بین المللی برای اتوماسیون خانگی و ساختمان:

  • توسعه یک سیستم واحد پایدار و مقرون به صرفه با هدف گسترش بازار
  • تعریف و بهبود مشخصات KNXدر رابطه با پروتکل (شامل امنیت)، رسانه های مختلف، حالت های مختلف پیکربندی، و مشخصات کاربردهای مختلف.
  • گسترش فناوری اینترنت اشیا در بستر KNX در رابطه با هماهنگی آن در برقراری ارتباط بین ابزارها و قابلیت همکاری بین برنامه های کاربردی.
  • ایجاد استانداردهای مورد نیاز سیستم، از جمله روش های آزمون.
  • مدیریت مالکیت معنوی مربوط به سیستم مربوطه، ایجاد علائم تجاری و صدور مجوزهای علامت تجاری.
  • ایجاد یک سیستم صدور گواهینامه مناسب برای تأیید “محصولات” (سخت افزار، نرم افزار، اجزا) و خدمات به منظور تضمین سازگاری سیستم و قابلیت ارتباط با سایر تجهیزات.
  • معرفی این استاندارد به سازمان های استاندارد بین المللی HBES / BACS و ترویج آن به این منظور که تبدیل به نُرم و قاعده شود
  • مدیریت (از جمله توسعه، پشتیبانی فروش) یک نرم افزار مشترک مناسب ETS و سایر ابزارهای مربوط به KNX.
  • ترویج آموزش رسمی KNX برای کاربران حرفه ای مانند پیمانکاران، طراحان و نصب کنندگان.

در حال حاضر در کنار اعضا، انجمن KNX با بیش از ۷۵،۰۰۰ شریک کاری  در بیش از ۱۶۴ کشور در سراسر جهان، قرارداد همکاری  دارد.  نوع مشارکت بستگی به گروه هدف مورد نظر دارد. توسعه علمی و فنی، توسعه محصول، توسعه بازار، اجرای پروژه و یا آموزش.

 

برداشت و ترجمه از KNX.ORG