سطح توسعه مدلسازی

سطح توسعه مدل (LOD)

تهیه شده توسط میلاد کاردگر
بنا بر تعریف سند E202 انستیتوی معماری ایالات متحده آمریکا ، سطح توسعه مدل یا همان Level of Detail/ Development/ LOD، نشان دهنده میزان انطباق مشخصات یک المان/عضو در مدل BIM، با ماهیت حقیقی آن در دنیای واقعی می باشد. به عبارت بهتر، هرچقدر یک جزء از مدل به آنچه که در عمل ساخته می شود نزدیک تر باشد، LOD آن بالاتر است. استانداردهای AIA، ۵ سطح مختلف برای LOD در نظر گرفته و به طور «تقریبی» هریک از آنها را «متناسب» با فازهای مختلف طراحی و ساخت اجزاء دانسته است:


براساس مفاهیم تشریح شده در استاندارد مذکور، می¬توان «به طور تقریبی» سطح اول (LOD 100) را متناظر با طراحی مفهومی ، سطح دوم(LOD 200) را مشابه فاز طراحی پایه ، سطح سوم (LOD 300) را ناظر بر طراحی تفصیلی ، سطح پنجم (LOD 400) را مشابه نقشه های اجرائی و سطح نهایی (LOD 500) را انطباق مدل با سازه اجرا شده و اعمال تغییرات مورد نیاز برای حصول مدلِ چون¬ساخت دانست.
در ادامه مقاله حاضر به تشریح این مفاهیم خواهیم پرداخت اما اجازه دهید پیش از آن، هر یک از سطوح LOD را تعریف نمائیم:
• LOD 100: المان های این سطح می توانند یا توسط سمبل ها/ المان های گرافیکی کلی و مبهم نمایش داده شوند و یا اطلاعات و مشخصات آنها به سایر المان های مدل شده تخصیص داده شود. نکته مهم آن است که مشخصات گرافیکی (هندسی) و غیرگرافیکی (اطلاعات) این اجزاء، «تقریبی و غیر قابل اطمینان» است. بعنوان مثال، فرض کنید بخواهیم یک گلدان را با LOD 100 تعریف نمائیم. در این شرایط از لحاظ کارکردی تفاوتی بین سه حال زیر وجود نخواهد داشت:

به عبارت دیگر، انتظار ما از «صحت» مشخصات گرافیکی (نظیر ابعاد هندسی و مکان استقرار گلدان) و غیرگرافیکی (مانند قیمت گلدان) یک عضو با LOD 100 در حدی پایین است که تفاوتی میان یک گلدان مدل شده و یک جعبه¬ی مکعبی نخواهد بود. در بسیاری از مواقع، نقشه های مقدماتی فاز ۱ معماری پروژه ها شامل مبلمان هایی با جزئیات ظاهری دقیق است اما آیا این المان ها دقیقاً همان مبلمانی خواهد بود که در طراحی دکوراسیون داخلی استفاده می شود و یا صرفاً با هدف معرفی عملکرد فضاها در نقشه گنجانده شده است؟ لازم به ذکر است، در این سطح، اعضاء می توانند حتی بدون اطلاعات گرافیکی (مدل ۳ بعدی) در مدل BIM لحاظ شوند (درست مثل حالت ۱ از جدول بالا).
• LOD 200: اجزائی با این سطح از توسعه، «حتما» به صورت گرافیکی (هندسی) نمایش داده می شوند. استنباط مخاطب از مشاهده این اعضا، المان هایی کلی با ابعاد هندسی و موقعیت مکانی و جهت گیری «تقریبی» خواهد بود.
• LOD 300: تعداد، ابعاد، موقعت مکانی، جهت گیری، جنس مصالح و … المان هایی با این سطح از توسعه، «دقیقاً» مطابق طراحی نهایی می¬باشد. به عبارت بهتر، کلیه مشخصات گرافیکی و غیرگرافیکی عضو، مطابق طراحی نهایی بوده لذا می توان اطلاعات «قابل اطمینان و دقیق» را مستقیماً از مدل استخراج نمود.
• LOD 350: عمده تفاوت این سطح با LOD 300 در آن است که نحوه «ارتباط و تعامل» یک عضو با سایر اعضاء نیز با همان دقت در مدل قابل دستیابی خواهد بود. بعنوان مثال، یک تیر با LOD 350 شامل جزئیات نحوه اتصال آن به ستون با همان سطح از جزئیاتی می باشد که خودِ تیر مدلسازی شده است.

• LOD 400: اعضائی با این سطح از جزئیات، نه تنها کلیه مشخصات یک عضو با LOD 350 را دارا می¬باشند، بلکه جزئیات ساخت ، مونتاژ و نصب آن عضو را نیز شامل می شوند.
• LOD 500: این اعضاء دقیقاً نمایشگر آن چیزی هستند که در کارگاه اجرا شده است. (از آنجائیکه این بخش به نحوی از روند منطقی پیشرفت مدل جدا بوده و وابستگی شدیدی به اتفاقات و سلایق جاری در کارگاه دارد، برخی مراجع نظیر BIMForum از تعریف آن صرف نظر نموده اند.)
برای شفاف¬تر شدن تعاریف فوق، به نمونه های زیر توجه نمائید:
در مثال اول، یک ستون پیش ساخته بتنی مورد بررسی قرار گرفته است و در مورد دوم، لوله های آبرسانی. همانگونه که در این تصاویر دیده می شود، LOD 200 نشان دهنده مشخصات تقریبی، LOD 300 بیانگر مشخصات دقیق، LOD 350 شامل مشخصات محل اتصال المان با سایر اعضاء مدل و LOD 400 نشان دهنده مشخصات لازم برای اجرای اعضاء می باشد.


نکته حائز اهمیت در ادبیات فنی BIM آن است که چیزی بعنوان مدل BIM با یک LOD مشخص وجود خارجی ندارد. به بیان دیگر، تعریف LOD در مراحل مختلف طراحی و ساخت برای هر عضو به صورت مجزا انجام می پذیرد لذا مثلا یک مدل در انتهای فاز طراحی شماتیک می تواند شامل المان هایی با LOD های متفاوت باشد زیرا تعیین LOD هر عضو بنا به هدف ما از مدلسازی و به اقتضای مراحل مختلف یک پروژه ممکن است متفاوت باشد. بنابراین بهتر است نامگذاری مدل BIM در مراحل مختلف یک پروژه بنا بر اهدافی که مدلسازی بر پایه آن انجام گفته صورت پذیرد. عباراتی نظیر «مدل طراحی تفصیلی» می تواند به سرعت تکلیف مخاطب را در مواجهه با خود روشن نماید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *